Վիկա Ավետյան

Աննան իննը տարեկան աղջիկ է  փոքրիկ  գյուղից։Նա ավարտել է տարրական դպրոցը և սովորել է մինչև չորորդ  դասարանը գյուղի դպրոցում։Հինգերորդ դասարանից  սկսած  նա ստիպված էր ընդունվել դպրոցում մոտակայքում գտնվող քաղաքում։Նա շատ ուրախ  էր , որ ընդունվելու էր քաղաքի շատ հեղինակավոր դպրոց։Այսօր իր առաջրն օրն է և սպսում էր դպրոցական ավտոբոսուսին։Երբ ավտոբուսը եկավ նա արագ շտապեց։Նա շատ հուզված էր։Երբ ավտոբուսը հասավ դպրոց բոլոր աշակերտները սկսեցին իրենց դասերը։Տեսնելով իր  պարզ հագուստը և իմանալով , որ նա փոքրիկ  գյուղից է ուսանողները սկսեցին զվարճանալ։Ուսուցիչը շուտով եկավ և  բոլորին ասաց որ հանգստանան։Նա ծանոթացրեց Աննային դասարանի հետ և ասաց, որ նա իրեն հետ կսովորի միայն այսօր։Հետո ուսուցիչը ասաց,որ  դասարանը պատրաստ լինի անակնկալ գրավորներին։Նա բոլորին ասաց,որ գրեն աշխարհի յոթ  հրաշալիքների մասին։

Յուրաքնաչուրը սկսեց արագ գրել պատասխանը։Աննան սկսեց գրել պատասխանը դանդաղ։Երբ բոլորը,բացի Աննայից ներկայացրեցին իրենց պատասխանը թղթի վրա ուսուցիչը  եկավ և հարցրեց Աննային․

-Ինչն է պատճառը սիրելիս,մի անհանգստացիր  պարզապես գրիր այն ինչ գիտես քանի որ  մյուս աշակերտները սովորել են դրա մասին  մի քանի օր առաջ։Աննան  պատասխանեց․

-Ես մտածում  եմ,որ շատ բաներ կան գրելու համար  որոնցից  յոթը կարող եմ ընտրել և գրել։Եվ հետո նա հանձնեց իր պատասխանով թուղթը ուսուցչին։ Ուսուցիչը սկսեց ընթերցել բոլորի պատասխանները և մեծամասնությունը ճիշտ էր պատասխանել նրանց, ինչպիսիք են Չինաստանի Մեծ Պատը,հրաշալի Պզայի աշտարակը,Բաբելոնի Կախովի այգիները։Ուսուցիչը երջանիկ էր քանի  որ սովորողնորը հիշում էին այն ինչ սովորել էին։Վերջապես ուսուցիչը կարդաց  հրաշալիքները կարող են տեսնել,կարող են լսել, կարողանում են զգալ,ծիծաղել, մտածել, լինել բարի,սիրել;Ուսուցիչը ապշել էր իսկ դասարանը լռում էր։Այսօր  փոքրիկ գյուղից աղջիկը  հիշեցրեց նրանց, որ աստված տվել է  այն արժեքավոր բանը որը իսկապես հրաշք է։

Ոչ շատ հեռու վայրում ես ապրում էի մի գեղեցիկ լճի մոտ։ Այն գտնվում է լեռների մեջտեղում և ջուրը այնտեղ շատ սառն է։ Մարդիկ հաճախ անտեղ չեն գնում։ Միայն գնում են տաք ամռան օրերին։ Իսկ քաջ մարդիկ այնտեղ գնում են հաճախ։ Բայց նրանք չեն գնում նրա համար, որ ջուրը սառն է այլ նրա պատճառով, որ այնտեղ վտանգավոր է։ Պատմություններ կան,որ միջին դարի մի օր մի քանի ձկնորսներ նավակով լիճ էին դուրս եկել երբ նրանք գցեցին նրանց ցանցը նրանք տեսան և բռնեցին երկու մարդկյին դեմք։ Նրանք ունեին երկար կանաչ մազեր և ունեին պոչ ,որը նման էր ձկան։ Նրանք ամբողջովին սարսափած էին և փորձում էին սպանել այդ արարածներին,  պարզապես նրանք ծանր էին։Մարդը ով երբեք չեր տեսել այդպդպիսի բան սակայն մի քանի օր հետո դա հայտնաբերել էր ։Ճիշտն ասած ես չեմ հավատում այդ պատմությանը։Բայց վերջապես այդ տեղի  թերթերը հրապարակում էին  հարցազրույցներ մի քանի մարդկանց հետ  ովքեր  պնդում էին, որ նրանք տեսել էին այդ տարորինակ արարածներին այն ժամանակ երբ նրանք քայլում էին լճի կողքով։Ինչպիս անհեթեթություն։Ուրիշ մարդիկ նույնիսկ ասում էին, որ նրանք ունեն նկարներ որտեղ կան այդ հրեշները։Զարմանալի չէ նկարները այնքան մութ էին, որ ոչ մի հրեշ չէր երևում։Ամենատարօրինակն այն էր,որ համացանցում կար մի նյութ որտեղ գրված էր որ արարածը դուս է գալիս իր արտաքնից։Ոստիկանությունը այն տեսել էր սակայն ժխտում էր քանի որ դրանով կարող են վախեցնել ժողովրդին։

1. Loch Ness contains more water than all the lakes of England and Wales combined – but it’s not Scotland’s biggest Loch (that’s Loch Lomond) or deepest Loch (that’s Loch Morar).
2. It’s only 6°C “warm” all year round – so if you’re a fan of open water swimming, you might want to look elsewhere for a dip! This also means though, that even in winter Loch Ness never freezes over and on very cold winter days you can see steam rising from the surface of the Loch, as it is warmer than the surrounding air!
3. Loch Ness is part of the Caledonian Canal, which was built in the 19th century to allow ships to make their way from the North Sea to the Atlantic without having to face the dangers of the Pentland Firth. boat sailing up the Caledonian Canal
4. The waters of Loch Ness are very dark due to the peat washed from the hills into the Loch. Perfect cover for any creatures that might be living in the depths!
5. Loch Ness only has one island, the tiny “Cherry Island” near Fort Augustus – it’s an artificial island called a “crannog”, which was built during the Iron Age.
6. Loch Ness was once watched over by Scotland’s smallest manned lighthouse – Bona Lighthouse. The lighthouse keeper used to put a lantern in his window to guide ships from Loch Ness into Loch Dochfour. Today Bona Lighthouse has been restored and is available as a holiday home. Urquhart Castle as seen from Loch Ness lake in the Highlands of Scotland
7. Before we had modern roads along the shores of Loch Ness, people travelled over the Loch by Paddle Steamer. A boat trip is still the best way to experience Loch Ness, you can either choose a leisurely cruise or a thrill-seeking trip on a RIB!
8. Did you know the first ever Nessie sighting was way back in 565AD by St Columba? According to legend, a “water beast” attacked the Irish monk’s servant. However, this is said to have happened on the River Ness rather than the Loch itself. The ruins of Urquhart Castle on the banks of Loch Ness
9. One of our favourite facts about Loch Ness, is that you can use Google Maps to look for Nessie under the surface of the Loch! Give it a try!
10. Loch Ness lies in the Great Glen faultline and scientists have detected seismic activity. Although earthquakes in the area tend to be minor.

Գտի՛ր վերաբերության խնդիրները:

·        Նրա շուրջը զանազան պատմություններ էին պտտվում-Նրա շուրջը։

·        Քո վերաբերյալ իմ ձեռքի տակ եղած նյութերն արդեն իսկ բավարար են ձերբակալելու համար-քո վերաբերյալ։

·        Արիության, փառքի ու սխրանքի մասին-փառքի ու սխրանքի մասին-փառքի ու սխրանքի մասին։

Ես մոռանում էի այս դառնագին հողում:

·        Ուսուցչիս նկատմամբ իմ հոգածությունը տարիների ընթացքում չխամրեց-ուսուցչի նկատմամբ-չխամրեց ուսուցչի նկատմամբ։

·        Ծննդյան օրվա առթիվ ստացած շնորհավորանքները չէին մեղմացնում սրտի վիշտը-Ծննդյան օրվա առթիվ։

Կետերի փոխարեն լրացրու վերաբերության խնդիրներ:

·        Դու իմ մասին ուրիշներից կարծիքներ ես հավաքում:

·        Երբեմն ինձ հարցնում էր քո մասին:

·       Դասի շոււրջլուրջ քննարկումներ սկսվեցին։

·        Քթի տակ ինքն իրեն խոսում էր իմ մասին:      

·  Նրա մասին ոչ մի տեղեկություն չունեին:

Միասնության խնդիր

Կետերի փոխարեն գրիր միասնության խնդիր (երեք ձևն էլ օգտագործիր):

·        Նուբարն ամեն առավոտ թոռնիկների հետ բարձրանում էր սարը:

·  Ընտանիքիս հետ մասնակցեցինք նրա մեծարման երեկոյին:

·        Վարդգեսը ժամանակ չուներնրանց հետ այդ հարցը քննարկելու:

·        Նա միշտ որսի էր գնում իր տղաների և ընկերների հետ :

·        Մինչև ուշ երեկո գյուղացիների հետաշխատեցին դաշտում:

Հարցերի փոխարեն գրել հանգման խնդիրներ:

·       Լավան մոտենում էր (ինչի՞ն)-ժայթքմանը

·       Ունկնդիր եղա հողմի խենթ (ինչի՞ն)-սուլոցին։

·        Անսպասելի ես հանդիպեցի (ո՞ւմ)-ընկերոջս։

·       Քայլ առ քայլ առաջ գնալով` հասան (ինչի՞ն)-անտառին։

Գտնել հանգման խնդիրները։

·        Գնդապետի դեմքի ժպիտն արագ անցավ գերիների։ Գերիներին։

·        Այդ խոսքերը խեղճ աշակերտին գցեցին ավելի մեծ շփոթության մեջ:-Աշակերտին։

·        Հուզմունքից շփոթված Նահապետն առաջին անգամ չհավատաց իր ականջներին:-Ականջներին։

·        Նրանք արդեն հասել էին իրենց երազանքին:-Երազանքին։

·        Մեր հարևանը խուսափում էր բարևել մարդկանց:-Մարդկանց։

Միջոցի խնդիր

Հարցերը փոխարինիր միջոցի խնդիրներով:

·       Ժայռի գագաթը միայն պարանով կարելի է բարձրանալ:

·        Փոքրիկ տունը գյուղում գեղեցկությամբ  էր առանձնանում:

·        Նա իր սև գործն անում էր ուրիշի միջոցով:

·        Աղջկա մազերը կապված էին մազակալով:

·        Այդ օրերին քաղաքն ապրում էր հերոսով:

·        Հարցերին պատասխանող պարոնը դանդաղ մոտեցավ մեքենային:

Ընդգծիր միջոցի խնդիրները:

·       Ջեքը նկարահանող խցիկով կաշկանդում էր ներկաներից:-նկարահանող խցիկով։

·        Նավաստին նրանց խուճապին հետևում էր ներողամիտ ժպիտով:-ներողամիտ ժպիտով։

·        Նավը սուրի նման հսկա քթամասով ճեղքում էր ջուրը:-հսկա քթամսով։

·        Ընկերոջ միջոցով լուրը հասցրեց գյուղացիներին:-Ընկերոջ միջոցով։

·        Սպիտակ ձին թռչում էր, ոտքերով դոփում գետինը:-Ոտքերով։

·       Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում:-Թոռնիկ Կարոյով։

Անջատման խնդիր

Հարցերի փոխարեն գրիր անջատման խնդիրներ:

·        Նա վաղուց էր ձանձրացել (ումի՞ց)-աղմուկից։

·        Նա թաքցրեց իր անհանգստությունը (ումի՞ց)-մայրիկից

·        Ես ոչ մի կերպ չեմ կարողանում (ինչի՞ց) ազատվել-խնդրից։

·        Նա մեզ չզրկեց (ինչի՞ց)-խոսելու իրավունքից։

·        Աշխարհն էս է, ի՞նչ ես ուզում (ինչի՞ց), (ումի՞ց)-մարդկանցից։

Ընդգծիր անջատման խնդիրները:

·        Ինձ հանդիպած մարդկանցից իմացա, որ գյուղը դեռ շատ հեռու է-մարդկանցից։

·        Հայրը խորշում էր զավակների վարած ցոփ ու աննպատակ կյանքից-վարած կյանքից։

·        Հոգնեցի գրքերից անհամար,-գրքերից։

Աշխարհից այս խավար ինձ տարեք…-աշխարհից։

Փրկեցեք մտքերից այս անծայր,-մտքերից։

Փրկեցեք խոսքերից այս խելոք…-խոսքերից։

·        Բախտը ինձնից թռավ գնաց վերջալույսի շողերի պես:-ինձնից

·        Երկրաբանները քարտեզը նշված վայրից տեղափոխել էին:-նշված վայրից։

Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվեց 1914թ. օգոստոսի 1-ին (հուլիսի 19-ին) պետությունների երկու խմբավորումների՝ Անտանտի (Ռուսաստան, Անգլիա, Ֆրանսիա) և Գերմանա-ավստրիական բլոկի (Գերմանիա, Ավստրո-Հունգարիա, Թուրքիա, որոնց 1915թ. միացավ նաև Բուլղարիան) միջև: Անտանտին հետագայում միացան նաև Իտալիան, Ռումինիան և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները: Կայզերական Գերմանիան օգոստոսի 1-ին պատերազմ հայտարարեց Ռուսաստանին, օգոստոսի 3-ին՝ Ֆրանսիային, իսկ 4-ին Անգլիան՝ Գերմանիային: Պատերազմական գործողություններն ընդգրկեցին Եվրոպայի, Ասիայի, Աֆրիկայի և Հեռավոր Արևելքի տարածքները:

1914թ. օգոստոսի 1-ին բռնկված համաշխարհային պատերազմը հայ ժողովրդի մեջ որոշակի հույսեր արթնացրեց՝ ռուսական զենքի օգնությամբ ազատագրելու Արևմտյան Հայաստանը թուրքական լծից և վերականգնելու պետականությունը: Հայ հասարակական-քաղաքական շրջաններն ու ազգային կուսակցությունները պատերազմը հայտարարեցին արդարացի և իրենց անվերապահ աջակցությունը հայտնեցին Անտանտի քաղաքականությանը: Դրան շատ բանով նպաստեց Ռուսաստանի պաշտոնական շրջանակների՝ պատերազմի մեջ մտնելու գլխավոր նպատակ Արևելքի քրիստոնյաների «ազատագրումը» ազդարարելը:

«Մեր թուրքահայ եղբայրների դատը պաշտպանված և լուծված կլինի, եթե ներկա համաեվրոպական պատերազմի մեջ ռուսական զենքը հաղթող հանդիսանա, – նշել է այն տարիներին Թիֆլիսում լույս տեսնող «Մշակ» թերթը իր 1914թ. հոկտեմբերի 10-ի համարում, – ուստի և մենք ամեն կերպ պետք է ապահովենք այդ հաղթանակը»: Քիչ ավելի ուշ հոկտեմբերի 25-ին «Մշակը» կոչ էր անում հայ ժողովրդին միահամուռ պաշտպանելու Ռուսաստանին՝ նրա մեծ և պատմական առաքելության մեջ: «Աջակցելու համար հարկավոր է մի բան՝ ընդհանուր միաբանություն, համերաշխություն, հրաժարում կուսակցական պառակտումներից: Այսօր այլևս չպետք է լինեն ո՛չ մշակական, ո՛չ դաշնակցական, ո՛չ հնչակյան, ո՛չ սոցիալ-դեմոկրատ հայկական հատվածներ, – գրում է թերթը, – այսօր ամենքը պետք է զգան իրենց հայության զավակներ, եղբայրներ, որոնց պարտքն է մտածել, հոգալ իրենց թշվառ թուրքահայ եղբայրների ազատագրության համար»:

ԹՈՎՄԱՍ ՆԱԶԱՐԲԵԿՅԱՆՀայերը մեծ ոգևորությամբ և կազմակերպվածությամբ մասնակցում էին դեռևս պատերազմի նախօրյակին՝ 1914թ. հուլիսի 13-ին, Կովկասում սկսված զորահավաքին, ռուսական կառավարության թույլատրած կամավորական շարժման գործընթացին:

Պաշտոնական տվյալներով՝ Ռուսաստանի յուրաքանչյուր 100 հայից 13-ը զորակոչվեցին բանակ: Պատերազմի տարիներին Ռուսական կայսրության մեջ բնակվող 2 միլիոն 54 հազար հայերը ռուսական բանակին տվեցին ավելի քան 250 հազար զինվոր:

Իր պատմության ընթացքում հայ ժողովուրդը թերևս առաջին անգամ էր նման քանակությամբ մարդ զորակոչում ռուսական բանակ: Հայերի նման բարձր ակտիվությունը ռուսահայերի պատմական ավանդույթների համագործակցության նոր դրսևորում էր, ավանդույթներ, որոնք արտահայտվել էին 1806-1812, 1828-1829, 1853-1856, 1877-1878թթ. ռուս-թուրքական պատերազմների ժամանակ: Առաջին համաշխարհային պատերազմին հայերի մասնակցության այդպիսի ակտիվությունը պայմանավորված էր Արևմտյան Հայաստանը թուրքական լծից՝ ֆիզիկական բնաջնջումից ազատագրելու հայ ժողովրդի վաղեմի բաղձանքով: