Վիկա Ավետյան

Ի՞նչ է նշանակում ասպետ ժամանակակից հայերենում։

Ասպետը այն մարդն է, որ համատեղում է իր մեջ ազնվությունը, նվիրվածությունը, մանրուքներից վեր մնալու, վեհանձն լինելու, չարին նենգությամբ չպատասխանելու և նույնիսկ անձնազոհության գնալու հատկությունները։
2. Ի՞նչ է նշանակում՝ դաշույնի և թիկնոցի ասպետ։
Դաշույնի ու թիկնոցի ասպետ են կոչում դավադիրներին, մարդուն մեջքից հարվածողներին:
3. Ո՞ր լեզվից է փոխանցվել ասպ արմատը և ինչ է նշանակում ասպետ՝ բառացի։
Ասպ  արմատը եկել է հին պարսկերենից և բառացի նշանակում է… «ձիավոր», ավելի ճիշտ՝ «ձիու տեր կամ պետ»։
4. Բառարաններից գտիր պարսավել, հորջորջել, հավաստել, տապանաքար բառերի բացատրությունը։
Պարսավել – որևէ արարքի՝ վարմունքի՝ արտահայտության համար հանդիմանական խոսքեր ասել, հանդիմանել, նախատել, պախարակել
Հորջորջել – մականվանել, վերադիր անուն դնել
Հավաստել – հավաստիությունը՝ ստուգությունը հաստատել
Տապանաքար – գերեզմանի վրա իբրև հուշարձան դրվող քար
5. Տեքստում հիշատակված հատուկ անունները առանձնացրու, տեղեկություններ գտիր նրանց մասին։
Ավետիք Իսահակյանը հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, գրական- հասարակական գործիչ, հրապարակախոս է: Հայաստանի ԳԱ ակադեմիկոս (1943)։
Միքայել Նալբանդյանը հայ գրող և բանաստեղծ է: Նալբանդյանը «Մեր հայրենիք» ազգային հիմնի հեղինակն է։
Պարույր Սևակը բանաստեղծ է, ծնվել է 1924 թվականի հունվարի 24ին Արարատի մարզի Չանախչի գյուղում:
Միգուել Սերվանտես դե Սաավեդրան իսպանացի աշխարհահռչակ գրող է, որը համարվում է իսպանական գրականության ամենակարկառուն ներկայացուցիչներից ու աշխարհի լավագույն վիպասաններից մեկը։
Հրաչյա Աճառյանը ականավոր հայ լեզվաբան և բառարանագիր, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս: Հայտնի է իր գիտական աշխատություններով հայոց լեզվի բարբառաբանության, լեքսիկոոգիայի, լեսիկոգրաֆիայի, պատմության վերաբերյալ և այլն:

6. Ներկայացրու ազնվություն, մանրուք, ձիավոր, պարսկերեն բառերի կազմությունը։
   Ազնվություն – ազնվ(արմատ)+ություն(վերջածանց)
   Մանրուք – մանր(արմատ)+ուք(վերջածանց)
   Ձիավոր – ձի(արմատ)+ա(հոդակապ)+վոր(վերջածանց)
   Պարսկերեն – պարսկ(արմատ)+երեն(վերջածանցավոր)
   7. Պարզիր՝ որ հոլովով են դրված մուգ գրված բառերը և որ հոլովման են ենթարկվում դրանք։
   Քաջարի – հայցական հոլով, ի արտաքին հոլովում
   Ասպետն – հայցական հոլով, ի արտաքին հոլովում
   Ասպետը – ուղղական հոլով, ի արտաքին հոլովում
   Նվիրվածությունը – հայցական հոլով, ա ներքին հոլովում
   Մարդու – սեռական հոլով, ու արտաքին հոլովում
   Եվրոպայում – ներգործական հոլով, ի արտաքին հոլովում
   Իմաստով – գործիական հոլով, ի արտաքին հոլովում
   Ասպ – ուղղական հոլով, ի արտաքին հոլովում
   Ձիու – սեռական հոլով, ու արտաքին հոլով
   8. Տեքստից գտիր 5 ածական, որոշիր՝ որակական են, թե՞ հարաբերական։
   Ասպետական – հարաբերական
   Ազնվապետական – հարաբերական
   Զգացական – հարաբերական
   Քիչ – որակական
   Հին – որակական
   9. Տեքստից գտիր դերանունները, որոշիր տեսակները։
   Որի – հարաբերական դերանուն, սեռական հոլով
   Իր – անձնական դերանուն, երրորդ դեմք, եզակի, սեռական հոլով
   Նրա – անձնական դերանուն, երրորդ դեմք, եզակի, սեռական հոլով
   Ում – հարաբերական դերանուն
   Այն – ցուցական դերանուն
   Իրեն – անձնական հոլով, տրական հոլով, երրորդ դեմք, եզակի
   Ամեն – որոշյալ դերանուն
   Ինչ-որ – անորոշ դերանուն
   Ձեզ – անձնական դերանուն, տրական հոլով, հոգնակի հոլով, երկրորդ դեմք
   Մի – անորոշ դերանուն
   Որոնք – հարաբերական դերանուն
   Այն – ցուցական դերանուն

1. Ո՞ր լեզվից է մեզ հասել մաքսիմում բառը և ինչ է նշանակում իր մայր լեզվում։

Մաքսիմում բառը մեզ հասել է լատիներենիցնշանակում է «մեծագույն»։

2. Ո՞ր արմատից է ծագում «մաքսիմում» բառը, ինչ է նշանակել և ինչ է հիմա նշանակում։

Մաքսիմում բառը ծագում է( magnus) արմատից, որը նշանակում է «ավելի մեծ»։

3. Լեզվական ի՞նչ իրողություն է տեղի ունենում, երբ բառի նշանակությունը ավելի սահմանափակվում, փոքրանում է, ավելի քիչ բան է նշանակում, նաչպես կապիտանը, որ ժամանակին նշանակել է ընդհանրապես զորահրամանատար, իսկ հիմա՝ ընդամենը զինվորական հերթական աստիճան։

Երբ բառի նշանակությունը ավելի սահմանափակվում, փոքրանում է, սա կոչվում է իմաստի նեղացում։

4. Փորձիր պարզաբանել՝ ինչ է նշանակում «գռեհիկ» բառն այս տեքստում։

Ինձ թվում է այս դեպքում, «գռեհիկ» բառը օգտագործված է որպես «կոպիտ» ածականը։

• Տեքստից դուրս գրիր անկանոն բայերը, որոշիր դեմքը, թիվը, եղանակը, ժամանակը։

հանգում են – երրորդ դեմք, հոգնակի թիվ, սահմանադրական եղանակ, անկատար ներկա ժամանակ։

գալիս է – երրորդ դեմք, եզակի թիվ, սահմանադրական եղանակ, անկատար ներկա։

տվել է – երրորդ դեմք, եզակի թիվ, սահմանադրական եղանակ, վաղակատար ներկա։

• Գտիր փոխաբերական իմաստով օգտագործված արտահայտությունները։

1. Լատիներեն caput-ը բազմաթիվ ծիլեր է տվել աշխարհի լեզուներին։

«Ծիլեր տալ» արտահայտությունը այստեղ օգտագործված է փոխաբերական իմաստով։

2. Այս բառն էլ նույն ճանապարհով է հայերենի մեջ մուտք գործել։

«Մուտք գործել» արտահայտությունը այստեղ օգտագործված է փոխաբերական իմաստով։

1. Do they study English every Tuesday morning?

2. Romi goes to school by bus.

3. Does the teacher explain the lesson in front of the class.

4. My brother does his homework carefully.

5. My daughter washes her hair twice a week.

6. John loves eating pizza

7. Olga is singing a song beautifully.

8. Does Shanti get up at five?

9. Harry doesn’t go to school because he is sick.

10. Mother cooks rice in the kitchen.

11. Tommy rides his bike very fast.

12. Thalia has breakfast before going to school.

13. Look. he is giving Mario a birthday present.

14. Mario celebrates his birthday in September.

15. The students are listening to the teacher’s explanation.

16. I like the white T-shirt, not the red one.

17. Julia has two brothers.

18. The little boys are playing hide and seek.

19. Sammy is closing the windows because it’s going to rain.

1. When did the modern Olympic games start?

April 6, 1896

2. How long does it take for the sun’s rays to reach the earth?

8 minutes

3. What was Neil Armstrong doing when he said in 1969, ‘That’s one small step for a man, one giant leap for the mankind.’?

He took a “small step” onto the surface of the moon

4. If you are flying over the International Date Line, which ocean is below you?

The Pacific Ocean

5. What doesn’t a vegetarian eat?

Meat.

6. What does www. stand for?

World Wide Web

7. Where were glasses invented?

Italy

8. How many times has Brazil won the world cup?

5

1. ԿարդաՊ.Բեդիրյանի «Բառերիխորհրդավորաշխարհից» գրքիհերթականհոդվածը

Դեմքիուղղությա՞մբ, թեդեպիաջ

Երբ լսենք առա՜ջ հրամանը, մենք, առանց վայրկյան անգամ մտածելու, մեր քայլերը կուղղենք դեպի այն կողմը, ուր դարձել է մեր դեմքը։ Եվ այստեղ զարմանալի ոչինչ չկա։ Սակայն մեր հեռավոր նախնիները, եթե այդ նույն հրամանն ստանային, կքայլեին…. դեպի աջ։ Որովհետև առաջ (= առ +աջ) ստուգաբանորեն նշանակում է «դեպի աջ»։

Այդ ինչպե՞ս պատահեց, որ աջ–ը նշանակեց «ուղիղ»։

Իմաստի այս անցումը սովորական երևույթ է ոչ միայն հայերենի, այլև ուրիշ լեզուների համար. ծանոթ շատ լեզուներում աջ միաժամանակ նշանակում է նաև «ուղիղ», «ճիշտ», անգամ «ճշմարիտ»։ Համեմատեք. правый «աջ» և правильный «ճիշտ», право «իրավունք», правда «ճշմարտություն»։ Անգլերեն right /ռայթ/, ֆրանսերեն droit /դղուա/, պահլավերեն ռասաթ ունեն հիշված երեք իմաստներն էլ։

Աջ բառի այս իմաստների հետ են ըստ էության առնչվում և աջել(«ճիշտ կողմը շուռ տալ»), գործերը աջգնալ («հաջողությամբ ընթանալ») արտահայտությունները, հենց ինքը՝ հաջողություն բառը։ Եվ ընդհակառակը, ձախ փոխաբերաբար նշանակում է «ոչ ճիշտ», «ձախորդ»։ Ձախել, գործերը ձախ գնալ, ձախողվել, ձախորդություն…

Ով գիտե, գուցե «աջ» >«ուղիղ», «ճիշտ» անցումը կապված է աջլիկության, իբրև ճիշտ ու նորմալ երևույթի ընկալման հետ։ Ով գիտե։ Փաստն այն է, որ առաջ (առջև), առաջարկել, առաջին, հաջորդ, հաջող… բառերի արմատն է աջ։

2. Առաջադրանք

• Քանի՞ լեզվի մասին խոսք կա այս տեքստում։

Չորս, եթե հաշվի առնենք հայերենը ՝ հինգ։

• Ի՞նչ է նշանակել հին հայերենում առաջ բառը։

Այն նշանակում է դեպի աջ։

• Գրիր սովորական, ծանոթ, ձախորդ, ճիշտ բառերի հականիշները։

անծանոթ, հաջողակ, սխալ։

• Տեքստում գտիր հոգնակի գոյականները, բացատրիր դրանց կազմությունը։

քայլեր – քայլ, նախնիներ – նախնի, լեզուներ – լեզու, իմաստներ – իմաստ, գործեր – գործ, արտահայտություններ – արտահայտություն, բառեր – բառ

• Նշիր վայրկյան, նախնի, հրաման, հաջողություն գոյականների հոլովումները։

վայրկյան – հոլովման չի ենթարկվում

1. John and Mary ……. the radio.

a. are listening on b. are listening to c. is listening on d. is listening to

John and Mary are listening to the radio.

2. What’s his name?

a. It’s name Jack b. It’s a Jack c. It’s Jack’s name d. It’s Jack

It’s Jack.

3. The lamp is …….. the television.

a. at b. next to. c. near of d. between

The lamp is next to the television.

4. My brother is writing ………

a. by a pencil b. with pen c. in a paper d. in a book

My brother is writing in in a book.

5. Monday is the first day

a. Tuesday is the second b. The second is Thursday c. Tuesday is the fourth d. The fourth is Thursday.

Tuesday is the second.

6. Micheal ….for the Bank since last year.

a. did work b. has worked c.does work d. works

Michael has worked for the Bank since last year.

7. I’m really looking forward ….. this exercise

a.to finish b.finishing c. finish d.to finishing

I’m really looking forward to finishing this exercise.

8.Suddenly, we heard a loud noise, but outside, there ……..there!

a.was nobody b. is anybody c. wasn’t nobody d.was somebody

Suddenly we heard a loud noise, but outside, there was nobody there.

9. Michael………Paris in the morning

a.to leaving b leaves for c  is leaving for d. leave to

Michael is leaving for Paris in the morning.

10. a. What’s like the weather? b. How’s the weather? c. What’s the weather like? d. How the weather is?

Options B and C can both be used.

11. I ….. working at night nowadays.

a. used to b. used c. am used to. d would

I am used to working at night nowadays.

12. I wish I ….. a million dollars, I’m tired of being poor.

a. have b would have c.had d. had had

I wish I had a million dollars, I’m tired of being poor.

13.  ….. in telling me these lies, because you know I don’t believe you.

a. There is no use b.  It is no point c.It is no use d. It is usefulness

There is no use in telling me these lies, because you know I won’t believe you.

14.  By this time tomorrow we ….. the meeting.

a. will have b. will have had c. are having d.will had had

By this time tomorrow, we would have had the meeting.

15.  “We’ll never be able to do it” said the man to nobody ……

a.   especially  b. specially  c.  in particular d. himself 

“We’ll never be able to do it” said the man to nobody in particular.

16. fulfil

a. carry out b. be thirsty. c. supply d. prove

a. carry out

17. collapse

a. build b. fall down. c. stay safe d. keep safe

b. fall down

18. prospect

a. cause b. expectation. c. approach d. promotion

b. expectation

19. proficient

a. proud b. skilled c. wise d. well – known

b. skilled

20.vital

a. wear b. stiff c. necessary d. unimportant

c. necessary

21. Match the words with their meanings

1. conventional – e. customary
2. prohibit – g. ban b. creative
3. lift – a. elevator
4. disperse – f. scatter
5. cogent – d. convincing
6. ingenious – b. creative
7. vibrate – c. fluctuate

From the bold words find the one which is not correct.

22. Some fish live at such enormous depths that they are almost complete blind

Complete blind

23. Animals that live in cold climates often hibernate throughout the winter when food is scarcely.

Scarcely

24. Morse code was an important way to send messages before the telephone and radio are invented.

Were

25. Language is an important factor in the accumulate of culture.

Accumulate

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր

Հարգելի վարչապետ

Ձեր աշխատակազմի ղեկավարի 2020-09-01 № 02/11.7/41001-2020 գրությամբ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանին տրված ՀՀ վարչապետի հանձնարարությունը «ներկայացնել Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր ՊՈԱԿ-ը հիմնադրամի վերակազմավորելու մասին ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ։ Ժամկետը՝ 5 օր» կատարված չէ։ Այն դեպքում, որ այդ հանձնարարությամբ սեպտեմբերի 1-ին, 2-ին, 3-ին ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունը և կրթահամալիրը միասին պատրաստել են կառավարության որոշման նախագիծը, դրան կցվող փաստաթղթերը։ Առ այսօր կրթահամալիրի կառավարման մարմինների կողմից 2020թ. հունիսի 10-ին ներկայացված առաջարկին՝ կրթահամալիր ՊՈԱԿ-ը պետական հիմնադրամի վերածելու մասին, ՀՀ կառավարությունը լուծում չի տվել, չի ապահովել իրավական-կազմակերպական ձև ընտրելու՝ կրթահամալիր կազմակերպության իրավունքը։ Պնդում ենք, որ դրանով այս փուլում վտանգվում է կրթահամալիրի, հեղինակային կրթական ծրագրի զարգացման շարունակականությունը։

Պետական այլընտրանքային հեղինակային կրթական ծրագրեր մշակելու, կազմակերպելու և տարածելու համար 1989թ. ստեղծված «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր փորձարարական-հետազոտական միավորումը՝ բլեյան դպրոցը, այսօր նրա հիմնադիր տնօրեն Աշոտ Բլեյանը չի ղեկավարում։ Ավելին՝ նա զրկված է այդ հնարավորությունից։ Ինչո՞ւ. չի՞ կարող, արժանի չէ՞, թե՞… Այս հարցը արդեն երկար ժամանակ տանջում է սեբաստացի կրթական մեծաքանակ համայնքին, նրա մեծուփոքրին։ Սա միջամտություն է կրթահամալիրի ինքնավարությանը. իր ստեղծման պահից սեբաստացի կրթական համայնքն իր կրթահամալիրի կառավարման խորհրդի միջոցով ինքն է որոշել հեղինակային մանկավարժության, ստեղծագործական հավաքանու, կազմակերպության ղեկավարին։ Այլ կերպ չի կարող լինել։ Հեղինակային մանկավարժությունը անձի, այդ նպատակով ստեղծված հաստատության, նրա հավաքանու ստեղծագործությունն է. չի կարող այդպես չհամարվել։ Ոտնահարված է հեղինակի բացառիկ իրավունքը։ 

Կրթահամալիրի իրավական-կազմակերպական ձևը փոխելու՝ կրթահամալիրի հիմնավորված առաջարկը կրթահամալիրի հիմնադիր ՀՀ կառավարության իրավասության հարց է։ ԿԳՄՍ նախարարի կարծիքը նպատակահարմարության մասին կարող է օգտագործվել աշխատողի հարց լուծելիս։

Ձեզ ենք ներկայացնում սեբաստացի բաց համայնքում սկսված «հանրաքվեի»՝  համընդհանուր հարցման թերթիկը։ Առաջարկում ենք մասնակցել հարցմանը՝ որպես սեբաստացի սովորողների ծնող, կրթահամալիրի բարեկամ։ Եվ հրավիրում ենք Ձեզ սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19։00, սեբաստացի կրթական բաց համայնքի ամենշաբաթյա առցանց, բաց հանդիպմանը. մենք Ձեզ հարցեր ունենք։

1. Ե՞րբ է հիմնադրվել «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը։

Հիմնվել է 1989 թվականին այն ժամանակ Խորհրդային Հայաստանի Կրթության և գիտության նախարարության կողմից։

2. Պետական ո՞ր մարմինն է եղել հիմնադիրը։

Աշոտ Բլեյանը։

3. Ինչո՞ւ ենք հիմնադրամի վերակազմավորվելու համար դիմում Վարչապետին։

Դիմում ենք հիմնադրամ դառնալու թույլատրություն ստանալու համար։

4. Ի՞նչ եք կարծում՝ «Մխիթար Սեբաստացի» համայնքը՝ սովորողով, դասավանդողով, շրջանավարտերով, ընկերներով, ծնողներով, բարեկամներով և այլն, հզո՞ր է բավարար չափով, որ իր որոշումները իրականացնի։

Կրթհամալիրը հզոր է, որովհետև շրջապատված է այնպիսի մարդկանցով օվքեր պատրաստ են օգնել կրթահամալիրին։

Hi i’m Vika and now We don’t go to school , but we study online, the end of the school year is approaching, and after the end of each semester in our educational complex, we sum up the year.Of course, I missed it a lot because our lessons are very interesting and happy.This was the first time that our classes were held with Comrade Angela, and I am very grateful to her because my English has improved.Throughout the year we have done various written works, translated works, watched various videos and discussed in English.Thanks to these discussions, many words have been added to my vocabulary.

It is true that our lessons are being organized remotely now, but the organization of the lessons does not change. We are implementing many projects again.

I miss my teacher very much, my friends, our lessons, and I look forward to our meeting.