Վիկա Ավետյան

1. Գտիր բարդ նախադասությունները
2. Որոշիր՝ որն է համադասական, որը՝ ստորադասական (գտիր կապակցման միջոցները, ըստ այդմ որոշիր նախադասության տեսակը)
3. Որոշիր երկրորդական նախադասությունների բնույթ։
4. Մեկնաբանիր կետադրությունը։
   
   1. Վանքի բակում սաստիկ իրարանցում էր. անընդհատ գալիս էին նորանոր խմբեր։(Բարդ համադասական)
   2. Երբ նայում է եղնիկի անապական աչքերին, տեսնում էի այնտեղ մի անհուն կարոտ։(Բարդ համադասական)
   3. Առաջին կարգի մեկական մրցանակ ստացան մաթեմատիկայից բարձր առաջադիմություն ցուցաբերած երկու ուսանող։(Պարզ նախադասութուն)
   4. Արեգակի հրեղեն գունդը աստիճանաբար գնում էր դեպի մայրամուտ, և հորիզոնը վառվում էր շլացուցիչ գույներով։(Բարդ ստորադասական)
   5. Երեք օր էր, ինչ հայերը, վախենալով գազազած ամբոխից, փակվել էին իրենց տներում։ՉԲարդ համադասական)
   6. Խսիրի վրա մեկնվեց և կինը՝ թաղիքի տակ ծածկելով տղային, որ ցրտից կուչ էր եկել։(Բարդ ստորադասական)
   7. Խշշում էր նրա զգեստը, որի փեշերը իջնում էին մինչև մերկ ներբանները։(Որոիչ)
   8. Երեաները, անշուշտ, կխեղդվեին փոշու ամպի մեջ, եթե նրանց չփրկեին։
   9. Հանկարծ անցորդների մեջ նկատեց Լուսիկին, որ իր առջևից գնում էր դպրոց։
   10. Անտառում ուժեղ քամուց այնպես էին ճոճվում լորենիները, որ կարելի էր կարծել, թե կացնով ծառ են կտրում։(բարդ ստորադասական)

Դանիել Վարուժան. «Ձոն»

1. Տեղեկություն գտիր սոսյաց անտառի ու սոսի ծառի մասին։
2. Ո՞ր ստեղծագործությունն է հիշեցնում կրկնվող «Ընդ եղեգան փող…» արտահայտությունը։։
3. Տեղեկություններ գտիր Դանիել Վարուժանի մասին։ Ամենահետաքրքիր փաստերը գրառիր քո բլոգում։
4. Էսսե գրիր Դանիել Վարուժանի «Ձոն» բանաստեղծության շուրջ։

1․Սոսյաց անտառ

Սոսյաց անտառը գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզում։ Աշխարհի ամենահին արհեստական անտառներից է, որը պատմության մեջ հայտնի է նաև Արմենակ նահապետի անունով։ Ըստ ավանդության անտառը տնկել է Արմենակ նահապետը։

Արիական Բուն մշակույթի կրող Բնապաշտ հայերը պատերազմ էին գնում իրենց զինանշաններին կրելով Սոսի ծառի պատկերը։

Հայերը սրբագործել են սոսին և բարդին։ Սոսիի մասին հիշատակում է Մովսես Խորենացին։ Նա գրում է, որ Արա Գեղեցիկի մահից հետո մնում է նրա որդին՝ Անուշավանը, որին անվանում էին Սոսանվեր, որովհետև նա նվիրված էր Արմավիրում գտնվող Սոսյաց անտառին, որը պաշտամունքի վայր էր։ Անտառում աճել են հիմնականում սոսիներ։ Սոսի ծառը հայ ժողովրդի մոտ հայտնի է նաև չինար անունով։ Ի դեպ, թե մեկը, թե մյուսը ժամանակի ընթացքում դարձել են անձնանուններ։ Առաջինը՝ արական, Սոս ձևով, երկրորդը՝ իգական, Չինար ձևով։

Սոսյաց անտառը Հայաստանի արհեստական անտառներից էր։ Դրանից հետո՝ հելլենիզմի դարաշրջանում, Երվանդ Դ արքան (մ. թ. ա. 220-201) Շիրակում տնկել է Ծննդոց անտառը։ Խոսրով Կոտակ թագավորի օրոք (330–338) տնկել են Խոսրովակերտ և Տաճար մայրի անտառները, որոնք շրջափակել են պարիսպներով և բնակեցրել կենդանիներով ու թռչուններով։ Ինչպես սոսյաց անտառը, այդպես էլ Հայաստանի մյուս անտառների զգալի մասը միջին դարերում ոչնչացվել է օտար նվաճողների արշավանքների հետևանքով։

Սոսին հայերի մոտ հեթանոսական շրջանում համարվել է նվիրական և պաշտելի ծառ։ Այս անտառում հմայություն էին անում, ունկնդրելով ծառերի սոսափյունը։ Սոսյաց անտառի նվիրյալը դյուցազն էր համարվում։ Հռոմեացիներն սոսին ծառն անվանել են «Հայկական սոսի։

2․Վահագնի ծնունդը։

3․

Դանիել Վարուժան (Դանիել Չպուգքյարյան) (ապրիլի 20, 1884, Բրգինք, Սեբաստիայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն – օգոստոսի 26, 1915, Չանկիրի, Կենտրոնական Անատոլիա, Թուրքիա),XX դարի արևմտահայ բանաստեղծ։ Դանիել Վարուժանի ստեղծագործության էությունը եղավ գեղեցկության, ուժի ու աշխատանքի փառաբանության տարերքը։

Վարուժանի կյանքը թեպետև ընդհատվեց երիտասարդ հասակում, բայց նա ստեղծեց հասարակական մեծ բովանդակության և գեղարվեստական կատարյալ ձևերի պոեզիա։ Նա հոգեկան մերձեցումներ ունեցավ համաշխարհային պոեզիայի խոշոր դեմքերի հետ՝ պահպանելով, սակայն, իր ստեղծագործության ազգային ոճն ու դրոշմը։ Խոսելով նաև վերածնության շրջանի իտալական և ֆլամանդական արվեստից կրած ազդեցության մասին՝ Վարուժանը միաժամանակ հատկապես ընդգծում է, որ իր վրձինը թաթախել է միայն հայրենի հողի «որդան կարմիրի» և «ծովածուփ արյան» մեջ։

4․Այս բանաստեղծության մեջ Վարուժանը պատմում է իր հայրենիքի մասին։Նա նկարագրաում է իր հայրենիքի գեղեցկությունը,բնությունը,ջերմությունը,նկարագրում է իր ունեցած կարոտը հայրենիքի հանդեպ։Նա պատմում է իր հայրենիքում եղած ողբերգության մասին,զոհերի,մարտիկների որբեի մասին։Նա խոսում է իր սրտում ունեցած վերքերի մասին։Իսկ վերջում նա նկարագրում է հայերի ակոտրում լինելը,որ չնայած այս ամենին հայերը երբեք չեն հաձնվելու։

.Կետադրիր տեքստը, գտիր բարդ նախադասությունները, որոշիր տեսակները։

Հռոմեցի զորավար Մարկոս Անտոնիոսը, տիրելով Լիբիային և Եգիպտոսին, իր մեծաքանակ զորքով արշավանք է սկսում պարթևների դեմ։ (բարդ ստորադասակա) Անտոնիոսի մեջ արարիչն ասես կուտակել էր մահկանացուներին բնորոշ բոլոր այպանելի գծերը, նա ուխտադրուժ էր, արնախում և փառասեր։ (բարդ համադասական): Այդ ինքնահավան ու ամբարտավան այրը, պարթևներից մի լավ ջարդ ստանալով, զորքերի փրկված մնացորդներով մի կերպ ճողոպրում է, խուճապահար հասնում Հայաստան՝ օթևան խնդրելով հայոց արքա Արտավազդից։ (բարդ ստորադասական) Եթե լիներ խորամանկ դիվանագետ, հայոց թագավորն ինքն էլ մի վճռական հարված կհասցներ և վերջնականապես կջախջախեր վաղեմի թշնամուն՝ դաս տալով նրա հաջորդներին։ (բարդ ստորադասական) Բայց լինելով բանաստեղծ, մարդկային կարեկցանքի ու վեհանձնության մարմնացում՝ ոչ միայն չի ջախջախում մազապուրծ թշվառականին, այլև ապաստան է տալիս, ամբողջ ձմեռ կերակրում զորքի սովալլուկ մնացորդներին։ (բարդ ստորադասական) Մի երեկո Արտաշատի կիսաշրջանաձև թատրոնը լեփ-լեցուն էր հանդիսականներով։ Այդ օրը բեմադրվելու էր Արտավազդի՝ Տիգրան Մեծին նվիրված թատերգությունը։ Դավադիրները հենց թատերասրահում ձերբակալում են արքային՝ Արտավազդին, տանելով Ալեքսանդրիա կնոջ և որդիների հետ միասին։

Տրված նախադասությունների մեջ գտիր դերբայական դարձվածները։

1.Ընտանիք ու հարազատներ ունեցող։

2․Հարթակից հորխոտացողը չէ

3․Քո որոնածը

4․Պաշտոն ստանալու համար

5․Սփռոց հիշեցնող

6․Լույս աշխարհ գալը

7․Նորություններն իմանալու

8․քարացումից ասես կենդանացած

9․այս դժվարին ուղու վրա

10․աշխրահն ազատել

1. Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։
2. Երկրորդ նախադասությունը (Թեև հարուստ էր….) վերլուծիր շարահյուսորեն, գծիր դրա գծապատկերը։
3. Ընդգծված բառերը վերլուծիր ձևաբանորեն։

Արդար և իմաստուն թագավոր էր Ուշինարան անաչառ էր նա և օտարների և մերձավորների նկատմամբ։ Թեև հարուստ էր բայց համեստ կյանքով էր ապրում իր փափկակյաց ու շքեղախու- կյանքի համար նախասահմանված սրահներում իսկ տան դռներն ու ճոխ սեղանները միշտ բաց էին սովալլուկ աղքատների սրտաբեկ պանդուխտների համար։

Մի անգամ երբ Ուշինարան դահլիճում նստած ընթերցում էր սրտապատառ ներս ընկավ մի աղավնի նրան հետապնդում էր անգղը։

Սարսափահար թռչունը նստեց անաչառ դատավորի ծնկին և պաշտպանություն աղերսեց։ Տեսնելով որ Ուշինարան պատսպարել է թպրտացող աղավնուն անգղը դիմեց նրան

-Դատավոր քաղցը տանջում է ինձ։ Մեծ մեղք ես գործում որ քաղցածի ձեռքից խլում ես նրա սնունդը։

Հանկարծ դահլիճի գմբեթարդ ձեղունից մի կշեռք կախվեց ոսկեձույլ նժարով։

Երկրորդ նախադասությունը (Թեև հարուստ էր….) վերլուծիր շարահյուսորեն, գծիր դրա գծապատկերը։

Թեև հարուստ էր բայց համեստ կյանքով էր ապրում իր փափկակյաց ու շքեղախու- կյանքի համար նախասահմանված սրահներում իսկ տան դռներն ու ճոխ սեղանները միշտ բաց էին սովալլուկ աղքատների սրտաբեկ պանդուխտների համար։

Ապրում էր- գոյական

Հարուստ էր-ածական

Հմաեստ- որոշիչ

Կյաքով-միջոցի խնդիր

իր-հատկացուցիչ

փափկակյաց-որոշիչ

շքեղախու-որոշիչ

կյաքի համար-նպատակի պարագա

սրահներում- տեղի պարագա

դռները-ենթակա

սեղանները-ենթակա

ճոխ-որոշիչ

տան-հատկացուցիչ

միշտ-ժամանակի պարագա

աղքատների,պատդուխտների համար-նպատակի պարագա

սովալլուկ-որոշիչ

Ընդգծված բառերը վերլուծիր ձևաբանորեն

Իմաստուն- որակական ածական

ապրում էր-բայ,սահմանական եղանակ,անկատար անցյալ,երկրորդ դեմք, եզակի թիվ

սրահներում-գոյական,հոգնակի

դռներն-գոյական ,հոգնակի,հայցական հոլով

միշտ-մակբայ

երբ-հարաբերական դերանուն

աղավնի-գոյական,եզակի թիվ,

ծնկին-գոյական,եզակի թիվ,ուղղական հոլով

պաշտպանութուն-գոյական,եզակի թիվ,ուղղական հոլով

երբ-մակբայ

աղավնի-գոյական,եզակի թիվ,ուղղական

ծնկին-գոյական,եզակի թիվ,տրրական հովով

տեսնելով-անորոշ դերբայ

դիմեց- բայ, սահմանական եղանակ, անկատար անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի

խլում ես- բայ, սահմանական եղանակ, անկատար ներկա, եզակի, երկրորդ դեմք

մի-անորոշ դերանուն

Մամոնտ , սառցադարաշրջանում վերացած, չորքոտանի փղերի ընտանիքի անհետացած, կնճիթավոր կաթնասուն։ Ապրել է Եվրոպայում, Հյուսիսային Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում, պլեյստոցենի երկրորդ կեսում։ Մահացել է մոտ 10 հազար տարի առաջ։ Չափերով (բարձրությունը՝ 2, 5-3, 5 մ), մամոնտը չի գերազանցել այժմ ապրող փղերին, քաշը՝ մինչև 7 ա։ Ունեցել է խիտ բրդով ծածկված և բրդի տակ աղվամազածածկույթով մաշկ։ Սնվել է խոտերով և թփուտներով, ձմռանը սնունդ է հայթայթել ձյան տակից՝ խիստ կորացված ժանիքների օգնությամբ։

Մամոնտը եղել է քարի դարում ապրող մարդու ժամանակակիցը։ Մամոնտները ապրում էին Պլիոցենի դարաշրջանից (մոտ 5 միլիոն տարի առաջ) մինչև Հոլոցեն (մոտ 4 500 տարի առաջ)։ Տարածված էին Աֆրիկայում, Եվրոպայում, Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Սիբիրի հյուսիսում և Ալյասկայում հայտնաբերված են մամոնտի ավելի քան 40 դիեր, որոնք պահպանվել են հավերժական սառած ապարներում։ Առավել լրիվ նմուշահատը պեղել է (1901-02) Պետերբուրգի ԳԱ արշավախումբը Բերյոզովկա գետի (Կոլիմայի վտակ) ափին։

Մամոնտի մնացորդները կարևոր ղեկավարող բրածոներ են անթրոպոգենի նստվածքների երկրաբանական հասակը որոշելու համար։ Մամոնտների սառած շերտերում գտնված ժանիքներն օգտագործվում են գեղարվեստական իրերի պատրաստման գործում։

Հակառակ ժողովրդական համոզմունքի, մամոնտները ժամանակակից փղերի նախահայրերը չեն։ Աֆրիկյան փղերը և մամոնտները ծագում են փղերի ընտանիքի ոչնչացված սեռից ՝ Պրոմելեֆայից, 5-6 միլիոն տարի առաջ, իսկ հետագայում նրանց տողերը զարգանում էին զուգահեռ ։ Եվրասիական, Հյուսիսային Ամերիկայի մամոնտ տեսակները ծագել էին հարավային մամոնտից մոտ 1,5 միլիոն տարի առաջ, ասիական փղերը հայտնվեցին մոտ 2 միլիոն տարի առաջ։ Այնուամենայնիվ, վերջին գենետիկական ուսումնասիրությունների արդյունքների համաձայն, ենթադրվում է, որ Եվրասիայում փղերի և բրդի մամոնտների գծերի միջև պարբերաբար հիբրիդիզացիայի հավանականությունը է։

 30 – 12 հազար տարի առաջ Պլեիստոցենի վերջում գտնվող մամոնտները Եվրասիայում ներկայացված էին 1 տեսակով (Woolly mammoth): Հյուսիսային Ամերիկայում այդ ժամանակ նրանց տեսակների բազմազանությունը շատ ավելի բարձր էր, առնվազն 5 տեսակ միաժամանակ գոյություն ունեին ՝ Imperial, Columbus, Mammuthus jeffersonii, Dwarf mammoth և Woolly mammoth, որոնք ապրում էին տարբեր կլիմայական գոտիներում ։

 Մամոնտների հիմնական տեսակները չափերով չէին գերազանցում ժամանակակից փղերին, բայց հյուսիսամերիկյան տեսակների Mammuthus imperator- ը (Imperial mammoth) հասավ 5,5 մ բարձրության և 14 տոննա զանգվածի, իսկ գաճաճ տեսակները Mammuthus exilis- ը և Mammuthus lamarmorae- ն չբարձրացան 2 մետր բարձրությունից և մինչև 900 կգ։

 Ժամանակակից փղերի համեմատությամբ ՝ մամոնտներն ունեին ավելի զանգվածային մարմին , ավելի կարճ ոտքեր, ավելի երկար մազեր, ավելի փոքր ականջներ և երկար, կոր թեքեր; վերջինս կարող էր ծառայել մամոնտին ձմռանը  սնունդ ստանալու համար ձյան տակ։ Բազմաթիվ բարակ ատամնային արծնապակի ափսեներ ունեցող մամոնտե մոլերը լավ հարմարեցված էին կոպիտ բուսական սնունդ պատրաստելու համար։ Վերջնակետն ուներ լայնակի ընդլայնում, որը, ենթադրաբար, ծառայում էր ձյուն թռչելու, բեռնախցիկի ցրտահարությունը կանխելու համար, ինչպես նաև ձյան սպառում ՝ ծարավը հանգստացնելու համար ։ Մամոթի բնի ծայրը անպիտան էր, ինչը ցույց է տալիս դրա օգտագործումը կերակրման մեջ։

 Առավել հյուսիսային տեսակների հետևի մասում կարմրախտ, որը, ինչպես նախկինում էր մտածում, ձևավորվել էր ողնաշարավորների երկարաձգված պտտուն պրոցեսներով։ Սակ

Fax Transformation

To:SEA VEIW B&B

From:Janet Cooper

Subject:

Page 1of 1

Date:27 August

To fax no.01321 230579

From fax no. 01259 67821

I wold like to reserve two bad and breakfast at your rooms.

We are arriving on 27 august.

We hope to stay for six nights ,departing on 2 September.

My husband and I wold like a room pereferably with an double en-suite bathroom.

I also would like to reserve a room for our two teenage daughters.

Both should be non-smoking rooms.

Would it be possible the rooms have facing to the sea.

Do you have available rooms tor these dates.

Could you also tell me the price of each room.

I look forward to hearing from you.

postpone-հետաձգել

concent-համաձայնություն

massive- զանգվածային

preserve-պահպանել

denounce-դատապարտել

unique-յուրահատուկ

torrent-հեղեղ

resent-վիրավորվել

molest-ձանձրացնել

gloomy-մռայլ

unforeseen-անսպասելի

This story is about 16 year old student who was the smartest and the shyest In the class. His classmates would blame James for all of the problems occuring in the class.He could not protect himself beacuse of his shyness. James got bullied all the time. Salima was the only person who knew the truth but she coudn’t help because she thought that the other were dangerous and she was afraid of them. Once james got into the bus and found a phone under his seat.It seemed to be very familiar. The phone was Snoo’s. James got a message on that phone which was telling a time and a location for a meating. James understood that Snoo and his friends decided to do something. So he decided to put the phone in Snoo’s coat pocket. Snoo asked James to do this homework for french and bring it to the school on the next day. When James got to school, he found out that Mrs. Abuthnot held a meeting where he announced that 2 of the school students and other old boys took criminal actions and therefore were taken to police.

The story was very interesting and intriguing․While I was reading, I was looking forward to the last one to know what would happen.I have listened to the audio version, but I prefer to read it myself because that way I understand the text better.I learned a lot of words thanks to the text, but when I was just reading I did not understand anything. Thanks to my teacher and dictionary, I was able to understand the text.