Posted in Պատմություն

Հայաստանի անկախացումը

1917 թ հոկտեմբերին Ռուսաստանում տեղի է ունենում Բոլշեվիկյան հեղափոխություն,որի ժամանակ բոլշեվիկները գրավում են ռուսական կառավարությունը։ Սակայն Վրացիները ,Ադրբեջանիները և Հայերը մերժում են նրանց , որից հետո 1918 թվականի փետրվարի 10-ին ստեղծվում է անդրկովկասյան սեյմը որը չի ունենում մեծ պատմությունը քանի որ այն լուծարվում է 1918 Մայիսի 26-ին։Հենց այդ նույն անկախանում է Վրաստանը, որից հետո անկախանում է Վրաստանը։ Եկար տարիներ գտնվելով Ռուսաստանի տիրապետության տակ Հայաստանը 1918 թ նույնպես որոշեց անկախանալ։ Հայ ժողովրդի տեսած բազմաթիվ դժվարություներից հետո 1918 թ-ին ստեղծվեց Հայաստանի Առաջին Հնարապետույունը։Առաջին քայլերից մեկը դա անհրաժեշտ էր տեղ զբաղեցնել քարտեզի վրա։ 1918 թվականին մայիսի 28-ին Սարդարապատի,Բաջ-Ապարանի,Ղարաքիլիսայի մարտերից հետո ստեղծվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությյունը։ 543 տարի հետո վերջապես հայ ժողովուրդը կարողացավ հետ բերել իր պետականությունը։ Մայիսի 28-ին Թիֆլիսում Հայոց ազգային խորհուրդն ընդունեց այդ որոշումը։ Հուլիսի 24-ին հրապարակվեց Հայաստանի Հանրապետության առաջին կառավարության կազմը։ Հայաստանի ազգային դրոշը ընդունվեց եռագույնը,կարմիր,կապույտ,նարնջագույն։ Մայիսի28-ին կառավարությունը որը կառավարում էր Ալեքսանդր Խատիսյանը Հայաստանը հռչակեց անակախ և միացյալ պետություն։ Այդ ժամանակաշրջանում հակամարտություններ են տեղի ունեցել նաև հայերի և վրացիերի միջև, հատկապես Լոռու և Ախլքալաքի շրջանների համար։ Սակայն վերջում Լոռին եղավ Հայաստանի տարածքի մեջ իսկ Ախլքալաքը Վրասատանի։ 1919 թ եղավ ընտրություններ որին մասնակցում էր 366 հազար ընտրող և 7 կուսակցություն։Խորհրդարանը ընտրեց 80 անդամ որից 72-ը դաշնակիցներ էին։Սակայն առջևում կար շատ դժվարություններ։ 1918 թ-ի մայիսին կարմիր բանակը (ԽՍՀՄ Զինված ուժեր) մտավ Ղարաբաղ,հունիսին Զանգեզուր, օգոստոսին Նախիջևան։ Թիֆլիսում օգոստոսի 10-ին կնքվեց հայ-ռուսական պայամանագիր որտեղ Հայաստանը հավաություն է տալիս իբրև հայ-ադրբեջանական վիճելի տարացքների ,ռուսական ուժերի ժամանակավոր գրավմանը։ Տաս օր հետո առաջին հաաշխարհային պատերազմ հաղթած երկրների և սուլթանական Թուրքիայի միջև կնքվեց պայմանագիր որտեղ իբրև Թուրքիան ընդունում է Հայաստանի անկախացումը։Օգոստոսի 24-ին Մոսկվայում կնքվեց ռուս-թուրքական որը Հայաստանի դեմ էր։ Ըստ այդ պայամանագրի Ռուստաստանը ընդունում է Թուրքիայի տարածքայի աբողջականությունը ներառելով Կարս,Արդահան, Բաթում քաղաքները։ 1920 թ սեպտեմբերի 28 ին քեմալական բանակը (Թուրքիայի ազգային շարժում), առանաց պատերազմ հայտարարելու հարձակվեց Հայաստանի վրա ։ Հայաստանում ռազմական դրություն էր։ Թուրքերը սեպտեմբերի 29-ին գրավեցին Սարիղամիշը, իսկ հտո Կաղզվանը։ Հայկական բանակը Թովմաս Նազարբեկյանի օգնությամբ գրավեց Կարսի մատույցները, սակայն թուրքերը առանց դիմադրության գրավեցին Կարսի բերդը, որի հետևանքով գերի ընկավ 3 հազար հայ զինվոր և 120 սպա։ Այդ կորուստներից հետո Հայաստանը ստպված ընդունեց թուրքերի աաջարկած զինադադարը։ Նոյեմբերի 29-ին Հայաստանի ռազմահեղափոխական կոմիտեն, Կարմիր բանակի օգնությամբ Ադրբեցջանից մտավ Նախիջևան և երկրում հատարարվեց խորհրդային իշխանություն։ Հայաստանի առաջին հանրապետությունը գոյատևեց ընդհամենը երկու տարի։

Իմ կարծիքը

Իմ կարծիքով ակախանալուց առաջ Հայաստանի կառավարությունը պետք է զգոն և պատրաստ լինեին, և հաշվի առնեին բոլոր դժվարությունները որոք առաջանալու էին։Պատմությունը կարդալու ընթացքում անըդհատ Հայաստանը տարաձայնություների և պատերազմների մեջ էր լինում և շատ ժամանակներում նա չէր կարողանում իր շահերով լուծել այդ խնդիրները և ամենաշատը նա կորցնում էր իր Հողային տարացքերը։

Աղբյուրները վերցված են

1918-ի մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը

https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB_%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6_%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6

https://central-victory.wikia.org/wiki/First_Republic_of_Armenia

Leave a comment